Artykuł sponsorowany
Podpisując umowę pożyczki, większość osób zwraca uwagę przede wszystkim na wysokość raty, oprocentowanie i całkowitą kwotę do spłaty. Znacznie rzadziej analizujemy, czy dokument zawiera wszystkie informacje wymagane przez prawo. Tymczasem niektóre uchybienia po stronie kredytodawcy mogą mieć istotne konsekwencje dla konsumenta. Jedną z nich jest sankcja kredytu darmowego – rozwiązanie przewidziane w art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim. W określonych sytuacjach pozwala ono spłacać wyłącznie pożyczony kapitał, bez odsetek i innych kosztów kredytu.
Sankcja kredytu darmowego (SKD) to ustawowe uprawnienie konsumenta, które może zostać zastosowane, gdy kredytodawca naruszył określone obowiązki wynikające z ustawy o kredycie konsumenckim. Nie jest to więc promocja ani sposób na zmniejszenie rat dostępny dla każdego pożyczkobiorcy. Warunkiem jest wystąpienie konkretnego naruszenia po stronie kredytodawcy.
Jeżeli przesłanki zastosowania sankcji zostaną spełnione, umowa nadal obowiązuje, ale zobowiązanie zostaje pozbawione odsetek i innych kosztów należnych kredytodawcy. Konsument powinien wówczas zwrócić kapitał, czyli kwotę faktycznie otrzymaną w ramach kredytu. Jeżeli część odsetek lub innych kosztów została już zapłacona, może powstać roszczenie o ich zwrot. SKD nie oznacza więc anulowania długu. Kapitał pożyczki nadal trzeba spłacić, ale odpadają określone koszty związane z finansowaniem.
Sankcja nie dotyczy każdej umowy finansowej. Mechanizm ten odnosi się do umów o kredyt konsumencki zawieranych z osobą fizyczną na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą lub zawodową. Z zakresu SKD wyłączone są m.in. kredyty hipoteczne, które podlegają odrębnym regulacjom. Obecnie istotne jest również kryterium kwotowe – ustawa o kredycie konsumenckim obejmuje umowy do 255 550 zł.
Kluczowe znaczenie ma jednak nie sama wysokość zobowiązania czy fakt, że jego koszty wydają się wysokie. Sankcja może mieć zastosowanie wtedy, gdy kredytodawca naruszył określone obowiązki przewidziane w ustawie. Wśród możliwych nieprawidłowości wymienia się m.in. braki w wymaganych informacjach dotyczących umowy, w tym odnoszących się do RRSO czy kosztów kredytu, a także niezachowanie wymaganej formy umowy. Nie trzeba wykazać kilku naruszeń jednocześnie – jedno uchybienie może być wystarczające, jeśli mieści się w katalogu przewidzianym przez ustawę.
Najważniejszą konsekwencją SKD jest zmiana sposobu rozliczania zobowiązania. Konsument zwraca kredytodawcy sam kapitał, bez odsetek i innych kosztów kredytu objętych sankcją. Jeżeli takie należności zostały już wcześniej uiszczone, konsument może domagać się ich zwrotu. Oznacza to, że po skutecznym zastosowaniu sankcji kredyt przestaje być dla konsumenta zobowiązaniem odpłatnym w zakresie objętym sankcją. Nie oznacza to jednak, że pozostała do spłaty kwota automatycznie znika. Nadal trzeba rozliczyć otrzymany kapitał.
Pierwszym krokiem powinno być dokładne przeanalizowanie umowy kredytowej oraz dokumentów przekazanych przy jej zawieraniu. Warto sprawdzić przede wszystkim, czy znalazły się w nich wszystkie informacje wymagane przez ustawę. Szczególnej uwagi wymagają m.in.:
informacje dotyczące całkowitej kwoty kredytu,
zasady naliczania kosztów,
oprocentowanie i RRSO,
wysokość i rodzaj opłat,
harmonogram oraz zasady spłaty,
informacje wymagane ustawą w treści umowy,
forma, w jakiej umowa została zawarta.
Nie należy jednak zakładać, że każda niejasność lub niekorzystny zapis automatycznie oznacza możliwość skorzystania z sankcji.
Konsument, który chce skorzystać z uprawnienia, powinien złożyć kredytodawcy pisemne oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. Powinno ono w sposób jednoznaczny wyrażać wolę konsumenta. Warto również wskazać konkretne naruszenie oraz – jeśli część kosztów została już zapłacona – określić kwotę, której zwrotu konsument się domaga.
Istotny jest również termin. Oświadczenie można złożyć w terminie roku od dnia wykonania umowy kredytowej. Po jego upływie uprawnienie wygasa. W razie wątpliwości dotyczących konkretnej umowy warto rozważyć konsultację z prawnikiem lub innym profesjonalnym doradcą. Analiza dokumentacji może być szczególnie istotna wówczas, gdy kredytodawca kwestionuje istnienie naruszenia.
Całkowita spłata zobowiązania nie musi automatycznie oznaczać utraty możliwości skorzystania z SKD. Sankcja może wciąż znaleźć zastosowanie, jeśli nie upłynął ustawowy termin na złożenie oświadczenia. W takiej sytuacji chodzi o możliwość dochodzenia zwrotu kosztów, które zostały wcześniej zapłacone. To ważna informacja dla osób, które dopiero po zakończeniu spłaty zaczęły analizować swoją umowę.
Sankcja kredytu darmowego nie jest rozwiązaniem na problemy ze spłatą wynikające z pogorszenia sytuacji finansowej. Jeżeli trudność polega na tym, że rata stała się zbyt dużym obciążeniem dla domowego budżetu, lepiej możliwie szybko skontaktować się z kredytodawcą i omówić dostępne możliwości. Istnieją różne opcje tego, co zrobić gdy nie stać cię na spłatę pożyczki. Można porozmawiać z kredytodawcą, albo też spróbować skonsolidować zobowiązanie gdzie indziej, otrzymując atrakcyjniejsze warunki.
Warto sprawdzić inne oferty, takie jak pożyczka online w Kasie Stefczyka, ale przede wszystkim dobrze przeanalizować swoją sytuację, aby nie popaść w spiralę zadłużenia. Dotyczy to również osób, które szukają informacji o rozwiązaniach takich jak pożyczka dla zadłużonych. Najpierw warto ustalić, z czego wynikają problemy i jakie rozwiązanie rzeczywiście pozwoli je ograniczyć.
Sankcja kredytu darmowego może być ważnym instrumentem ochrony konsumenta, ale nie należy traktować jej jako sposobu na automatyczne obniżenie kosztów każdej pożyczki. Jest to ustawowa konsekwencja konkretnych naruszeń po stronie kredytodawcy. Dlatego przed podjęciem decyzji o złożeniu oświadczenia warto dokładnie przeanalizować umowę, sprawdzić, jakie przepisy mogą mieć zastosowanie, i zweryfikować, czy występują przesłanki do zastosowania sankcji. W razie sporu pomocne mogą być profesjonalne źródła informacji oraz wsparcie specjalisty.
Opracowano na zlecenie partnera, tj. Kasy Stefczyka.
Źródła:
https://www.kasastefczyka.pl/finanse-bez-tajemnic/wszystko-o-pozyczkach/sankcja-kredytu-darmowego
https://www.kasastefczyka.pl/finanse-bez-tajemnic/wszystko-o-pozyczkach/nie-jestem-w-stanie-splacic-pozyczki-co-moge-zrobic
https://www.kasastefczyka.pl/finanse-bez-tajemnic/wszystko-o-pozyczkach/pozyczka-dla-zadluzonych-czy-jest-mozliwe-wziecie-pozyczki-z-komornikiem