TERAZ 20°C
JAKOŚĆ POWIETRZA Bardzo dobra
reklama Es Bank sierpień 2026

Piotrków Trybunalski w wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1920

A.Wolski
oprac. Artur Wolski sob., 15 sierpnia 2026 07:59

Gdy latem 1920 roku Armia Czerwona zbliżała się do Warszawy, Piotrków Trybunalski stał się jednym z ważniejszych ośrodków mobilizacji i zaplecza wojskowego odradzającego się państwa polskiego. Miasto, posiadające silne tradycje wojskowe oraz dogodny węzeł kolejowy, odegrało istotną rolę w organizacji wsparcia dla walczącej armii.

Piotrków Trybunalski w wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1920
Autor: Fotografia przedstawia mieszkańców Piotrkowa i okolic, którzy zgłosili się jako ochotnicy do Wojska Polskiego. To jedno z najważniejszych zachowanych zdjęć dokumentujących udział piotrkowian w wojnie 1920 roku. Oryginał znajduje się w zbiorach Archiwum Państwowego w Piotrkowie Trybunalskim

W lipcu 1920 roku w Piotrkowie rozpoczęto intensywny werbunek ochotników do Armii Ochotniczej. Do punktów mobilizacyjnych zgłaszali się uczniowie, nauczyciele, kolejarze, rzemieślnicy, urzędnicy i robotnicy. Wielu z nich trafiło na front, biorąc udział w walkach o niepodległość Polski. Szczególnie aktywnie w akcję werbunkową włączyło się środowisko nauczycielskie. Zachowane w Archiwum Państwowym dokumenty zawierają imienny wykaz 35 nauczycieli z Piotrkowa i powiatu piotrkowskiego, którzy zgłosili się jako ochotnicy do Wojska Polskiego.

Jednym z najbardziej symbolicznych wydarzeń był 18 lipca 1920 roku, kiedy przy klasztorze oo. Bernardynów odprawiono uroczystą mszę z okazji Święta Armii Ochotniczej. Po nabożeństwie wykonano fotografię przedstawiającą piotrkowskich ochotników, którzy wkrótce wyruszyli na front. Zdjęcie to jest dziś jednym z najcenniejszych świadectw patriotycznego zaangażowania mieszkańców miasta.

W wojnie uczestniczyły również 25. i 26. Pułk Piechoty, sformowane w Piotrkowie Trybunalskim już pod koniec 1918 roku. Obie jednostki, wchodzące w skład 7 Dywizji Piechoty, walczyły podczas kampanii 1920 roku, uczestnicząc w działaniach, które doprowadziły do zwycięstwa nad Armią Czerwoną. Ich żołnierze brali udział zarówno w walkach obronnych, jak i w polskiej kontrofensywie po Bitwie Warszawskiej.

Równie ważna była rola mieszkańców pozostających w mieście. Organizowano zbiórki pieniędzy, żywności i odzieży dla żołnierzy, przygotowywano opatrunki, wspierano szpitale wojskowe oraz transporty kierowane na front. Dzięki położeniu na ważnym szlaku kolejowym Piotrków był jednym z istotnych punktów logistycznych Wojska Polskiego.

Zwycięstwo w wojnie polsko-bolszewickiej było także zasługą mieszkańców Piotrkowa Trybunalskiego. Ochotnicy z miasta i powiatu, żołnierze piotrkowskich pułków oraz cywile wspierający wysiłek wojenny zapisali ważną kartę w historii walk o granice odrodzonej Rzeczypospolitej. Ich patriotyzm i zaangażowanie pozostają jednym z najważniejszych elementów lokalnego dziedzictwa historycznego.

Wojna polsko - bolszewicka 

Wojna polsko-bolszewicka (1919–1921) była konfliktem zbrojnym między odrodzoną po 123 latach zaborów Rzecząpospolitą a Rosją bolszewicką. Jej celem było ustalenie wschodnich granic Polski, podczas gdy władze bolszewickie dążyły do rozszerzenia rewolucji komunistycznej na Europę Zachodnią.

Przełomowym momentem wojny była Bitwa Warszawska stoczona w dniach 13–25 sierpnia 1920 roku, nazywana „Cudem nad Wisłą”. Zwycięstwo Wojska Polskiego zatrzymało marsz Armii Czerwonej i przesądziło o zachowaniu niepodległości Polski.

Wojna zakończyła się podpisaniem traktatu ryskiego 18 marca 1921 roku, który wyznaczył wschodnią granicę II Rzeczypospolitej. Zwycięstwo Polski uznawane jest za jedno z najważniejszych wydarzeń w historii Europy XX wieku, ponieważ powstrzymało ekspansję bolszewizmu na Zachód.

Reklama

Podsumowanie

    Źródła opracowania: Archiwum Państwowe w Piotrkowie
    reklama

    Komentarze 0

    reklama

    Dla Ciebie

    20°C

    Pogoda

    Kontakt

    Radio