Hyde Park w Piotrkowie Trybunalskim?

Speakers' Corner

Speakers' Corner to tradycyjne miejsce publicznych wystąpień w londyńskim Hyde Parku, gdzie od XIX wieku każdy może stanąć na prowizorycznej mównicy i zabrać głos w sprawach politycznych, społecznych czy religijnych. Przestrzeń ta uchodzi za symbol brytyjskiej wolności słowa i kultury otwartej debaty, jednak nie jest wyłączona spod przepisów, obowiązuje tam prawo Anglii i Walii, w tym regulacje dotyczące mowy nienawiści, gróźb czy nawoływania do przemocy. Na przestrzeni lat przemawiali tam m.in. Karl Marx, Vladimir Lenin oraz Marcus Garvey, a także liczni działacze, kaznodzieje i aktywiści traktujący to miejsce jako forum bezpośredniej konfrontacji poglądów.

Hyde Park na Krzywdzie

Pomysł powstania podobnego miejsca w Piotrkowie Trybunalskim przedstawił na ostatniej Komisji Oświaty, Nauki, Kultury i Kultury Fizycznej przewodniczący komisji. Nieopodal fontanny przy ul. Słowackiego miałaby powstać Mównica Miejska. Radny Piotr Gajda przekonuje do swojego pomysłu:

- Mównica będzie otwarta, ustawiona przy chodniku, tak aby każdy mógł ich słuchać. Czy radni wskażą, gdzie takie miejsce powinno się znaleźć? Planujemy lokalizację przy ulicy Słowackiego, na wysokości fontann, tuż przy chodniku. Powstanie tam mała trybuna i niewielki placyk – przestrzeń do wypowiedzi dla wszystkich, którym coś leży na wątrobie.

Dopytujemy radnego o ramy publicznej dyskusji, jaka mogłaby być prezentowana na Mównicy Miejskiej. Mówi się, że na Speakers' Corner nie można obrażać rodziny królewskiej, radny pije do wielogodzinnych Sesji Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego, na których część radnych - według Piotra Gajdy -  zbyt rozwlekle prezentuje swoje pomysły i poglądy.

Nie no, u nas chyba będzie można tak mówić, bo nie mamy królowej ani króla. Nawet myśleliśmy, że niektórzy radni mogliby tam rozszerzać swoje przemówienia. Skoro na sesjach bywa im mało czasu na wypowiedzi, mogliby kontynuować swoje wystąpienia właśnie w tym miejscu.

Radny Gajda proponuje również pełną wolność słowa w piotrkowskim Hyde Parku:

Będzie też tabliczka z informacją, że wszystko, co zostanie tam powiedziane, nie będzie nadawało się do sądu. To miałaby być swego rodzaju „jurydyka” – miejsce wyłączone spod kurateli sądowej i policyjnej. Jedno jedyne miejsce, w którym będzie można powiedzieć wszystko.

Co na to prawo?

Art. 54 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej gwarantuje każdemu wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji. Prawo do debaty publicznej podparte jest również przez orzeczenia polskich sądów oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Jednak pamiętajmy, że swoboda wypowiedzi nie może być nadto krzywdząca innych. W przestrzeni publicznej według art. 141 Kodeksu wykroczeń nie wolno używać słów nieprzyzwoitych, grozi za to nawet 1500 zł kary. Art. 216 Kodeksu karnego mówi o zniewadze naruszająca godność osobistą, w niektórych przypadkach możemy z tego powodu dostać grzywnę lub nawet karę pozbawienia wolności. Pamiętajmy również o art. 135 Kodeksu Karnego, który penalizuje obrażanie prezydenta RP. Do tego dochodzi również nawoływanie do nienawiści i pochwalanie przestępstw czy obraza uczuć religijnych - też w Polsce karalne.

Wyjęcie spod prawa Mównicy Miejskiej również nie wchodzi w grę - terytorium Polski stanowi jednolity obszar, na którym obowiązuje ten sam porządek prawny.