Artykuł sponsorowany
PIP Zmiany w przepisach, które wchodzą w życie 8 lipca 2026 r., dając inspektorom PIP znacznie szersze możliwości działania, włącznie z reklasyfikacją umów cywilnoprawnych i B2B na umowy o pracę, wzbudzają wśród pracodawców liczne obawy i wątpliwości co do tego, jak się do nich przygotować. Presję czasu łagodzi nieco okres abolicji wprowadzany w ustawie, zgodnie z którym podmioty, które zawarły z osobą wykonującą pracę umowę cywilnoprawną lub na rzecz których osoba faktycznie świadczy pracę za wynagrodzeniem, mimo że stosunek ten spełnia wszystkie cechy stosunku pracy, o których mowa w art. 22 § 1, mają 12 miesięcy od wejścia w życie ustawy na dobrowolne doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem przez zawarcie umowy o pracę, bez odpowiedzialności prawnej z kodeksu pracy.
Z pomocą przedsiębiorcom przychodzi Główny Inspektor Pracy, który około pół roku temu opublikował u siebie wstępny projekt listy samokontroli. Jak może ona pomóc i jakie działania powinni podjąć zatem pracodawcy? Podpowiada Kancelaria Pałucki & Szkutnik eksperci od Prawa pracy
Test przedsiębiorcy stanowi pomoc dla każdego pracodawcy, który chce przygotować się do kontroli PIP, aby uniknąć późniejszych problemów z reklasyfikacją umów. Jest to pierwszy krok, który może wykonać przedsiębiorca samodzielnie lub z pomocą kancelarii prawnej, w kierunku skontrolowania umów w swojej firmie i wykryciu ewentualnych „czerwonych flag”, sugerujących istnienie problematycznych umów.
Lista samokontroli PIP składa się z 42 pytań przygotowanych przez GIP, które można wykorzystać do zweryfikować rzeczywistych warunków umów w swojej firmie. Warto w tym celu przeanalizować nie tylko treść umowy, ale przede wszystkim właśnie faktycznie warunki, w jakich jest wykonywana, w tym również pozostałe dokumenty, jakich zawartość mogłaby sugerować istnienie stosunku pracy.
Przy analizowaniu warunków umów warto w szczególności zwrócić uwagę na kilka najważniejszych kwestii, którym z pewnością przyjrzy się inspektor PIP przeprowadzający kontrolę. Wśród nich wyróżniłbym pięć kluczowych pytań:
Istnienie jakichkolwiek przesłanek podporządkowania przy umowie B2B może sugerować stosunek pracy. Umowa o pracę charakteryzuje się odpowiedzialnością wobec przełożonego, a nadto w przeciwieństwie do B2B, brak jest również jakiejkolwiek dowolności sposobu i wykonywania pracy. W umowie B2B liczy się natomiast sam efekt pracy, a sposób jej wykonania ustala wykonawca. Wpływanie przez przedsiębiorcę na proces wykonywania zadania będzie z pewnością sugerować istnienie stosunku pracy.
Jak już wspomniałem umowa B2B charakteryzuje się pełną dowolnością ze strony kontraktora w zakresie sposobu, czasu i miejsca wykonywania zadania. Kluczowy jest końcowy efekt, z którego będzie on rozliczany. Narzucanie w jakimkolwiek stopniu przedziału czasowego wykonywania pracy lub też miejsca jej wykonywania, jest przesłanką świadczącą o istnieniu stosunku pracy.
Kontraktor na umowie B2B ma pełną dowolność w zakresie współpracy, jeśli chodzi o ilość podmiotów, na rzecz których świadczy usługi. Pracodawca nie może mieć nic przeciwko, aby kontraktor współpracował jednocześnie z inną firmą. „Uwiązanie” wykonawcy tylko z jednym przedsiębiorstwem wzbudzi z pewnością podejrzenie inspektora PIP. Tym bardziej, jeśli taka wyłączna współpraca będzie trwać kilka lat.
Jest to kluczowa różnica pomiędzy umową B2B a umowa o pracę. Umowa B2B będzie rozliczana za efekt współpracy, a ustalona kwota nie powinna być zależna wyłącznie od tego, jak długo będzie wykonywane zadanie – znaczenie powinien mieć przede wszystkim efekt prac. Płacenie „za godzinę” jest charakterystyczne właśnie dla stosunku pracy. Tymczasem wynagrodzenie kontraktora powinno zostać uzależnione od rezultatów świadczonych przez niego usług.
Kontraktor na umowie B2B nie ma obowiązku usprawiedliwiania swoich nieobecności, gdyż samodzielnie organizuje swoją pracę. Pojawianie się w dokumentach dotyczących kontraktora pojęć takich, jak – zwolnienie L-4 czy urlop – będzie natomiast zwracało uwagę inspektora przeprowadzającego kontrolę.
Każdy pracodawca może zwrócić się o interpretację danej umowy do Głównego Inspektora Pracy w celu upewnienia się co do jej prawidłowości. Z pewnością jednak lepiej wyczerpać pozostałe możliwości, zanim skorzysta się z kontaktu z GIP. Pomimo że interpretacja nie może skutkować wystawieniem decyzji przez inspektora, ani też nałożeniem żadnej kary, to bezpieczniej będzie samodzielnie sprawdzić dokładnie warunki swoich umów. Pomoc ze strony wykwalifikowanej kancelarii prawnej i wykonanie stosownego audytu pozwoli Ci skutecznie sprawdzić wszystkie Twoje umowy, równie skutecznie co w wypadku interpretacji GIP, a jednocześnie nie wystawi Twojej firmy świeczniku.
Co nie ulega wątpliwości – w wypadku jakichkolwiek wątpliwości przy wykonywaniu testu przedsiębiorcy 2026, należy koniecznie podjąć działania naprawcze lub przynajmniej zasięgnąć fachowej opinii, żeby nie narazić się na wysokie kary i problemy w razie kontroli PIP.
